جستجو
   
    Delicious RSS ارسال به دوستان خروجی متنی
    کد خبر : 28047
    تاریخ انتشار : 12 خرداد 1392 15:57
    تعداد بازدید : 564

    بررسی تاثیر نرخ ارز بر تراز تجاری در ایران در مرکز پژوهش های مجلس

    مرکز پژوهش های مجلس با مروری بر مباحث نظری و تجربی وضعیت اقتصادی کشور و تاثیر نرخ ارز بر تراز تجاری در ایران را مورد بررسی قرار داد.

    63-2.jpg

     مرکز پژوهش‌ها با هدف ارائه یک تحلیل جامع از وضعیت اقتصادی کشور اقدام به تهیه مجموعه گزارش‌هایی در زمینه‌های « وضعیت متغیرهای اقتصاد کلان» ، «سیاستگذاری اقتصادی»، «محیط کسب و کار» و «رصد و ارزیابی آثار تحریم های اقتصادی» کرده است.

     

    درباره هریک از حوزه های فوق چند گزارش سفارش داده شده است که به صورت جداگانه به عنوان نظر خبرگان منتشر خواهد شد.

     

    تحلیل مرکز پژوهش‌ها از وضعیت اقتصادی کشور و توصیه‌های سیاستی، پس از جمع‌بندی گزارش‌ها و کسب نظر جمعی از کارشناسان تهیه و منتشر خواهد شد.

     

    گزارش حاضر مجموعه‌ای از مطالعات مهم انجام شده درباره اثرگذاری نرخ ارز بر تراز تجاری را جمع‌بندی کرده است.

     

    در گزارشی که با عنوان تحلیل وضعیت اقتصادی کشور توسط دفتر مطالعات برنامه و بودجه این مرکز منتشر شده آمده است نرخ ارز و سیاست‌گذاری های ارزی در ایران، همواره یکی از چالش‌های اصلی اقتصاد کشور بوده و تقریبا در تمامی دوره‌ها در محافل گوناگون علمی و سیاستگذاری اقتصاد ایران، مباحث مختلف و چالش برانگیزی پیرامون نحوه تعیین نرخ ارز و آثار آن بر متغیرهای اقتصادی در جریان بوده است.

     

    نکته حائز اهمیت آگاهی از آن است که تغییرات در نرخ ارز، مجموعه‌ای از تغییرات متفاوت و چه بسا متضاد را در بخش‌های داخلی و خارجی اقتصاد به همراه دارد که برآیند آن می تواند عملکرد اقتصاد کشور را تحت تاثیر قرار دهد.

     

    تعیین نرخ ارز نقش موثری در صادرات و واردات به تبع آن تنظیم و تعدیل تراز تجاری کشور دارد، این اثرگذاری به خاطر نقشی است که این نرخ در تعیین قدرت رقابتی تولیدکنندگان داخلی در برابر رقبای خارجی در بازارهای داخلی و خارجی ایفا می کند که همه این عوامل در نهایت آثار خود را در میزان تولید و اشتغال بر جای می گذارند.

     

    نرخ ارز، همچنین بر سطح عمومی قیمت‌ها و به تبع آن بر تورم اثرگذار است که این نیز خود از جهتی دیگر می تواند بر قدرت رقابتی تولیدکنندگان و نیز سطح تولید و اشتغال اثرگذار باشد، لذا با توجه به پیامدهای گسترده تغییر نرخ ارز در عملکرد اقتصادی کشور، تعیین نرخ ارز و سیاستگذاری‌های ارزی از اهمیت بالایی برخوردارند.

     

    این امر در شرایط کنونی به خصوص پس از اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها، افزایش تحریم‌های بین‌المللی ، جهش و نوسانات شدید نرخ ارز غیررسمی در بازار آزاد از اهمیت بیشتری برخوردار است.

     

     

    یکی از مباحثی که همواره در جریان تعیین نرخ ارز، توجه و تاکید زیادی برآن می شود، آثار افزایش یا کاهش نرخ ارز بر تراز تجاری است؛ عده ای با استناد به مباحث تئوریک بیان می کنند که برای رشد و توسعه صادرات غیرنفتی و رهایی از اقتصاد تک محصولی لازم است نرخ ارز افزایش یافته و ارزش پول ملی کاهش یابد.

     

    در مقابل عده‌ای دیگر بر این باورند که مشکل صادرات غیرنفتی ایران تنها با افزایش نرخ ارز حل نخواهد شد، بلکه چه بسا این اقدام به تنهایی، مشکلات بیشتری از جمله افزایش تورم و بی ثباتی در فضای کسب و کار را در پی داشته باشد.

     

    گزارش حاضر به منظور پرداختن به این موضوع اساسی و در عین حال چالش برانگیز تدوین شده است.

     

    در این راستا، رویکرد این گزارش به این صورت است که پس از بیان مقدمه و تعریف واژگان تخصصی به کار رفته در متن، بحث اثرگذاری نرخ ارز بر تراز تجاری از دو دیدگاه نظری و تجربی در اقتصاد ایران مورد بررسی قرار گرفته است.

     

    برای رعایت اختصار و بیان ساده مطالب، برخی مباحث نظری به منظور مطالعه بیشتر در پیوست گزارش ارائه شده اند.

     

    در ادامه ، با بررسی تاریخی برخی سیاست‌های ارزی و نیز روند بعضی متغیرهای کلیدی، بررسی مبسوطی از بیش از 27 مقاله علمی – پژوهشی که در رابطه مستقیم با موضوع گزارش حاضر بوده و در مجلات معتبر علمی کشور به چاپ رسیده اند انجام گرفته و جمع بندی آنها در خصوص اثرگذاری نرخ ارز ، کاهش یا افزایش آن تراز تجاری ذکر شده است.

     

    نتایج به دست آمده از این مقالات نشان داد که هیچ اجماع نظری در خصوص اثرگذاری نرخ ارز بر تراز تجاری در ایران وجود ندارد. بدین معنا که کارهای پژوهشی انجام شده ، به نتایج گوناگونی در خصوص آثار افزایش نرخ ارز بر تراز تجاری رسیده‌اند که

    در بخش جمع بندی، این نتایج متفاوت و حتی متضاد به روشنی بیان شده‌اند.

     

    با توجه به همه مباحث تئوریک و تجربی مطرح شده در گزارش، در بخش پایانی، نتیجه گیری و توصیه های سیاستی ارائه شده اند.

     

    آن چه باید مورد توجه سیاستگذاران در این حوزه قرار بگیرد آن است که اگر چه افزایش نرخ ارز می‌تواند انگیزه‌ای در جهت بهبود صادرات غیرنفتی و تراز تجاری ایجاد کند، ولی این تصور که با افزایش نرخ ارز مشکل صادرات در ایران حل خواهد شد، بسیار خوشبینانه ، غیرواقعی و برخلاف شواهد تجربی است.

     

    به نظر می رسد ، برخی سیاست های غیرقیمتی همچون تغییرات ساختاری در اعطای تسهیلات و اعتبارات، توسعه بیمه ها، سیاست‌های حمایتی از سرمایه گذاری‌ها، بهبود فضای کسب و کار، تکیه بر تولیدات با مزیت نسبی بالاتر به دلیل افزایش رقابت پذیری در صحنه بین المللی به اندازه تغییرات نرخ ارز در بهبود تراز تجاری کشور اهمیت دارند.

     

    منبع خبر

    http://www.isna.ir


    نظر شما



    نمایش غیر عمومی
    تصویر امنیتی :
تعداد بازدید کنندگان کل :
تا کنون :
27760639
اکنون :
28